Odpisy amortyzacyjne

       Odpisy amortyzacyjne stanowią nierozłączny element funkcjonowania przedsiębiorstwa. Są dokonywane zarówno od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych będących w posiadaniu firmy jak i od środków, z których korzysta odpłatnie. Ponieważ stanowią koszt uzyskania przychodu w ramach prowadzonej działalności umożliwiają zmniejszenie wielkości osiągniętego dochodu do opodatkowania[1].

Amortyzacja jest to proces, w którym następuje stopniowe odtwarzanie wartości składników majątku trwałego należącego do przedsiębiorstwa. Zużycie tych składników ma charakter fizyczny, będący efektem normalnego użytkowania oraz ekonomiczny, związany z przestarzeniem się maszyn czy urządzeń. Amortyzowanie opiera się na wliczaniu w koszty działalności obliczonej wartości początkowej obiektów majątku trwałego. Celem amortyzacji jest zastąpienie nowymi, po zakończeniu fizycznego i ekonomicznego zużycia elementów wchodzących w skład majątku trwałego przedsiębiorstwa[2]. 

Odpisów amortyzacyjne i umorzeniowe dokonywane są w oparciu o zasady prawne, których należy przestrzegać. „Odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środka trwałego dokonuje się drogą systematycznego, planowanego rozłożenia jego wartości początkowej na ustalony okres amortyzacji. Rozpoczęcie amortyzacji następuje nie wcześniej niż po przyjęciu środka trwałego do używania…”[3]. Zgodnie z prawem bilansowym i Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości rozpoczęcia odpisów amortyzacyjnych można dokonać w miesiącu, w którym środek został przyjęty oraz w kolejnym miesiącu. Natomiast według prawa podatkowego rozpoczęcie dokonywania odpisów amortyzacyjnych może nastąpić dopiero od miesiąca następnego po miesiącu, w którym przyjęto środek to użytkowania[4]. 

Występują dwie metody dokonywania odpisów amortyzacyjnych: metoda degresywna oraz liniowa. Pierwsza z nich jest rodzajem amortyzacji przyśpieszonej i umożliwia ona w początkowym etapie podwyższenie odpisów amortyzacyjnych, natomiast po pewnym czasie na ich zmniejszenie. Taka forma jest korzystna dla przedsiębiorstw, ponieważ poprzez większe koszty działalności w postaci zwiększonej amortyzacji wpływają na obniżenie wielkości uzyskanego dochodu, który ma zostać opodatkowany. Jest to sposób dla przedsiębiorcy na poprawę płynności finansowej jego firmy. Metoda liniowa natomiast to zasadnicza metoda amortyzacji, która jest dokonywana w oparciu o stawki amortyzacyjne znajdujące się w tabelach rocznych podczas całego czasu trwania okresu amortyzacji[5]. 

Przedsiębiorca może dokonywać odpisów, co miesiąc, kwartalnie albo
na zakończenie roku podatkowego. Łączna wartość odpisów amortyzacyjnych dokonywanych w ciągu roku podatkowego, w którym rozpoczęto ewidencję przyjętych środków majątku trwałego nie może być większa od odpisów, które zostały wprowadzone w tym roku podatkowym do ewidencji. Jest to zasada obowiązująca zarówno przy metodzie liniowej i degresywnej. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest systematyczne dokonywanie odpisów amortyzacyjnych, natomiast częstotliwość odpisów jest już dobrowolna[6].

---

[1] Wolak-Tuzimek A., Determinanty rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce, Warszawa 2010. s. 58. 

[2] Gmytrasiewicz M. (red.), Encyklopedia rachunkowości, Warszawa 2005, s. 27 i 28.

[3] U.o.r., art. 32, ust. 1.

[4] Kiziukiewicz T. (red.), Ustawa o rachunkowości. Komentarz, Warszawa 2011, s. 311 i 312.

[5] Wolak-Tuzimek A., Determinanty rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce, Warszawa 2010, s. 58. 

[6] Kozłowska H., Amortyzacja w 2009 roku, Warszawa 2009, s. 53.

Zysk zatrzymany

     Zysk reinwestowany jest źródłem finansowania, z którego środki finansowe mogą być przeznaczane przez właścicieli spółki, według uznania. Założeniem jest, aby pozostawiony w przedsiębiorstwie zysk został zainwestowany w taki sposób, aby stopa zwrotu była wyższa, niż w przypadku, gdy akcjonariusze otrzymaliby dywidendę i zainwestowali w akcje innej spółki. Jeżeli chodzi o koszty to w przypadku zysku niepodzielonego odpowiadają one kosztowi kapitału zakładowego zwykłego[2].

         

          Wygenerowany w przedsiębiorstwie zysk netto może zostać podzielony według trzech wariantów: 

• całość zysku zatrzymana zostaje w przedsiębiorstwie i przeznaczona jest na rozwój, tzw. zysk reinwestowany lub niepodzielony; 
  
• całość zysku przeznaczona jest na wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy, tzw. zysk podzielony; 
  
• cześć zysku przeznaczona jest na wypłatę dywidend a część przeznaczona jest na dalsze inwestycje. Zysk zatrzymany w przedsiębiorstwie stanowi źródło kapitału własnego[1].

 

          

---

[1] Kusak A., Jakie są finansowe konsekwencje podziału zysku netto, http://www.infor.pl/finanse/artykuly/329845,jakie_sa_finansowe_konsekwencje_podzialu_zysku_netto.html

[2] Cenkier A., Struktura i koszt pozyskania kapitału, [w:] Szczepański J., Szyszko L., Finanse przedsiębiorstwa, Warszawa 2007, s. 341.

Formy finansowania działalności z kapitałów własnych

      Kapitał własny pełni zasadniczą funkcję dla małych i średnich przedsiębiorstw. 

          Jest to podstawowe źródło finansowania działalności firmy, pozostające bezterminowo do jego dyspozycji. Środki te stanową zabezpieczenie dla obecnych i przyszłych wierzycieli przedsiębiorstwa. Kapitały własne najczęściej wykorzystywane przez mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa zostały przedstawione w poniższej tabeli.

Kapitały własne
Źródło wewnętrzne	Źródła zewnętrzne
- zysk netto	- dopłaty wspólników
- amortyzacja	- fundusze venture capital
- przekształcenia w aktywach	- aniołowie biznesu
- przekształcenia w kapitałach	- emisja na rynku pozagiełdowym

                   

         W kolejnych postach  zostaną szerzej opisane poszczególne metody finansowanie działalności małych i średnich przedsiębiorstw m.in. z zatrzymanego zysku, odpisów amortyzacyjnych, emisji papierów wartościowych oraz poprzez fundusze venture capital.

Bariery rozwoju oraz czynniki wpływające na funkcjonowanie MMŚP

Sektor małych i średnich przedsiębiorstw odgrywa niebagatelną rolę w funkcjonowaniu i budowaniu gospodarki, biorąc pod uwagę ich potencjał ekonomiczny, wskaźniki efektywnościowe oraz szereg innych czynników. Obok pozytywnych cech i unikalnych funkcji występują także pewne ograniczenia i bariery w funkcjonowaniu, które należy zaznaczyć. Za funkcjonowanie i rozwój gospodarki odpowiada potrzeba zróżnicowanej struktury podmiotowej oraz jej dynamiczne przekształcenia. Jednostki gospodarcze, które nie dostosują się wystarczająco sprawnie do obowiązujących praw i znalezienia swojego miejsca na rynku są narażone na umieranie. Natomiast w ich miejsce pojawiają się nowe jednostki gospodarcze[1]. Jest to naturalna i nie odłączna kolej rzeczy, z której przedsiębiorca musi sobie zdawać sprawę zakładając działalność gospodarczą, oraz stosować działania zapobiegające.

Funkcjonowanie małych, średnich i dużych, a także międzynarodowych korporacji jest w krajach rozwiniętych normalną rzeczą. Duże zmiany w strukturze podmiotowej nastąpiły wraz z transformacją polskiej gospodarki w latach dziewięćdziesiątych. W przeciwieństwie do innych krajów pozostających pod wpływem ideologii socjalistycznej, w Polsce istniał i dobrze prosperował sektor drobnej wytwórczości oraz rzemiosła. Przed osiemdziesiątym dziewiątym rokiem podmioty te działały w bardzo specyficznych i trudnych warunkach gospodarczych. System rozdziału surowców według centralnego rozdzielnika powodował, że prywatni przedsiębiorcy nie mogli w sposób oficjalny zaopatrywać się w niezbędne zasoby i materiały. Podobnie ograniczenia dotyczące limitu zatrudnienia, brak akceptacji ze strony władz gospodarczych a przede wszystkim brak mechanizmów wolnorynkowych znacznie utrudniały funkcjonowanie i rozwój sektora prywatnego. Mimo istotnych przeszkód przedsiębiorcy potrafili realizować zadania, przygotowywać oferty handlowe, negocjować z kontrahentami, co przede wszystkim przełożyło się na akumulację kapitału własnego[2]. Wolne środki pieniężne pozwoliły na wejście w etap gospodarki rynkowej, co dla wielu przedsiębiorców oznaczało ogromne możliwości rozwoju. Ponadto ułatwione zostało powstawanie nowych przedsiębiorstw.